Stopaj Vergisi Nedir? Ne Kadar ve Nasıl Hesaplanır?
Stopaj (tevkifat), bazı gelirlerde verginin gelir sahibine ödeme yapılmadan önce “kaynağında” kesilmesi yöntemidir. Kullanıcıların en çok sorduğu iki soru ise şudur: Stopaj oranı nedir? Stopaj ne kadar? Buradaki kritik nokta: Stopaj tek bir oran değildir; gelirin türüne göre (maaş, kira, serbest meslek, kâr payı vb.) ve bazı durumlarda gelir dilimine göre değişir.
Stopaj (Tevkifat) Nedir? Gelir Vergisi Stopaj Kesintisi Ne Demek?
Stopaj, örneğin bir işverenin çalışanına ödeme yaparken veya bir kiracının işyeri kirasını öderken, ilgili mevzuata göre belirlenen oranlarda kesinti yapıp bunu vergi idaresine aktarmasıdır. Bu sayede vergi tahsilatı düzenli ve daha güvenli şekilde yapılır.
Stopajı kim keser, kim öder?
Kesintiyi yapan (vergi sorumlusu): Ödemeyi yapan taraf (işveren, kiracı, hizmeti satın alan vb.)
Verginin yükü (gelir sahibi): Geliri elde eden kişi/kurum (çalışan, mal sahibi, hizmet sağlayan vb.)
Stopaj Vergisi Ne Kadar? Stopaj Oranı Neye Göre Değişir?
Stopajı doğru anlamanın en pratik yolu, “hangi gelire uygulanıyor?” sorusudur.
- İşyeri kira ödemelerinde stopaj: Genel uygulamada %20 (GVK 94 kapsamında).
- Ücret/maaş stopajı: Sabit değil; gelir vergisi tarifesine (dilimlere) göre değişir (2026’da tarife dilimleri yayımlıdır).
- Serbest meslek ödemeleri: Türüne göre değişebilir (ör. telif vb. ayrılaşabilir).
- Mevduat faizi / katılma hesabı kâr payı: Dönemsel kararlarla değişebilen stopaj oranları bulunur; bu nedenle güncel oranlar bankaların duyuruları ve resmî kararlarla takip edilir.
İndirimli stopaj nedir?
İndirimli stopaj, bazı gelir türlerinde veya belirli dönemlerde, standart stopaj oranına göre daha düşük oran uygulanmasıdır. Bu uygulama genellikle mevzuatla belirlenen istisna/teşvik amaçlı düzenlemeler kapsamında ortaya çıkar ve oranlar dönemsel olarak değişebilir. Bu nedenle indirimli stopaj oranları için ilgili mevzuat ve güncel resmî duyurular esas alınmalıdır.
Gelir Vergisi Stopaj Hesaplama
Kira stopajı nasıl hesaplanır?
İşyeri kira stopajı için temel mantık: Brüt kira × %20.
Örnek: Brüt kira 10.000 TL ise stopaj 2.000 TL; mal sahibine net ödenecek tutar (sözleşmeye göre) buna göre şekillenir.
Ücret (maaş) stopajı nasıl hesaplanır?
Ücret stopajında “tek oran” yerine tarife/dilim mantığı vardır. 2026 gelir vergisi tarifesinde oranlar %15’ten başlayıp üst dilimlere doğru artar.
Pratik olarak hesaplama; brüt ücretten SGK/işsizlik gibi kesintiler ve varsa istisnalar sonrası oluşan matrahın, ilgili dönemin tarife dilimlerine göre vergilendirilmesiyle ilerler. (Bu yüzden “stopaj vergisi ne kadar?” sorusunun cevabı, maaşta kişiye göre değişir.)
Stopaj Ne Zaman ve Nasıl Beyan Edilir, Nasıl Ödenir?
Stopaj kesintileri, mükellefiyet türüne göre beyan edilir. Uygulamada işverenler ve birçok işletme için süreç Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHPHB) üzerinden yürür; İnternet Vergi Dairesi/e-Beyanname üzerinden beyanname işlemleri yapılabilir.
Banka/mobil bankacılık ile ödeme
Birçok bankada ödeme menüleri “Ödemeler → Vergi Ödemeleri” gibi ilerler. Burada önemli ayrım şudur:
Stopaj ödeme işlemi, havale/EFT/IBAN’a para gönderme değildir. Genellikle beyan/borç bilgisi üzerinden vergi ödeme ekranlarından yapılır.
Katılım bankacılığı perspektifi: kâr payı gelirlerinde stopaj
Katılım bankacılığında “faiz” yerine kâr payı kavramı kullanılır. Kâr payı gelirlerine uygulanan stopaj oranları, mevzuat kapsamında dönemsel kararlarla değişebildiği için içerikte en sağlıklı yaklaşım: “güncel oranlar için bankanın resmî duyuruları ve ilgili kararlar esas alınır”.
